Zondag trekken alle Belgen naar de stembus. Tijdens de campagnes baseren heel wat politici zich graag en gemakkelijk op de zogenaamde verlichtingswaarden. Maar zijn zij wel zo’n oprechte verdedigers van de idealen ‘égalité, fraternité & liberté’?

Zijn onze politici wel zo verlicht?

Wij lazen het essay ‘Hedendaagse antiverlichting’ van de Vlaamse antropoloog Ico Maly. In zijn boek beweert hij dat veel zogenaamde ‘verlichtingspolitici’ eigenlijk een antiverlichtingspolitiek verdedigen. Wij zochten uit of hij gelijk had. Geïnspireerd door het boek formuleerden we vier stellingen en confronteerden er politici en experts mee.

Stellingen

Bekijk hieronder de stellingen en de volledige antwoorden van politici van alle belangrijke Vlaamse partijen. De N-VA weigerde helaas mee te werken.

De Preambule van Patrick Dewael (Open VLD) verminkt de grondwet door nieuwkomers op hun plichten te wijzen en niet op hun rechten.

In de preambule geeft Dewael een filosofische toelichting bij belangrijke artikelen van de grondwet. In die toelichting staan verschillende plichten geformuleerd die elke nieuwkomer zou moeten ondertekenen: “De inwoners in dit land zijn gehecht aan bepaalde rechten, plichten, vrijheden en waarheden.” Zo mag de nieuwkomer geen geweld gebruiken tegen zijn vrouw, en moet hij zonen en dochters gelijke kansen geven. Patrick De Wael wilde zijn preambule in juni 2016 invoeren, maar de andere partijen hebben dat geweigerd. Niettemin denkt Open VLD nog altijd dat deze preambule nodig zal zijn. De preambule beschouwt volgens Maly de nieuwkomer als een ‘gewelddadige, gelovige en seksistische migrant’ die vooral op zijn plichten wordt gewezen.

Het nationalisme verstikt de verlichtingswaarden door de krenten uit de pap te halen.

Het nationalisme is een ideologie waarin het eigen land centraal staat. Daardoor pikt de ideologie er enkele verlichtingswaarden uit en laat andere belangrijke waarden links liggen, waarschuwt Maly. Dat fenomeen noemt hij cherrypicking.

Mensenrechten heb je omdat je een mens bent en niet omdat je burger bent van een natie.

Volgens antiverlichtingsprofeten heeft Merkel met ‘wir shaffen das’ de migratiecrisis veroorzaakt.

Antropoloog Ico Maly reageert

In de loop van de maand mei kwam het boek ‘Over identiteit’ uit van N-VA-voorzitter Bart de Wever. Dit boek sluit naadloos aan bij het boek ‘Hedendaagse antiverlichting’ dat Maly heeft geschreven. Hier volgt zijn eerste reactie.

Het is duidelijk dat de verlichting onder druk staat. Zondag zullen jij en ik kunnen beslissen waar we naartoe willen met onze verlichtingswaarden.