Antwerpen lijkt op sommige plaatsen momenteel wel frontgebied. Lokale bewoners klagen over de hinder en toeristen vinden hun weg naar de stad niet meer. Horecazaken zien hun inkomsten drastisch verminderen en de Meir ligt er met momenten maar verlaten bij. Toch is de knip nodig om de mobiliteit te verbeteren in de stad. Het is niet makkelijk om een overzicht te krijgen op de plannen en vele klachten van deze werken. Ik waag een poging.

Lokaal-of doorgaand verkeer?

Concreet zijn er twee hoofdomleidingen voorzien, om het verkeer uit het stadscentrum weg te houden. Lokaal verkeer dat door de stad moet kan dit doen via de Quellinstraat, die parallel loopt met de Frankrijklei. Doorgaand verkeer wordt aangespoord om op de Ring rond Antwerpen te blijven. Om het verkeer zo vlot mogelijk te laten doorstromen in het stadscentrum, wordt het verkeer gedoseerd buiten aan de stadsranden. De doseringen bevinden zich voornamelijk op de Antwerpse Linkeroever en aan de Noorderlaan. “De verkeerslichten zijn overal in de stad anders afgesteld. Hiermee willen we het verkeer stadinwaarts doseren, zodat het hier in de binnenstad zo veel mogelijk ontlast wordt. Er werd bovenlokaal gecommuniceerd met de buurtbewoners, zodat deze voldoende op de hoogte waren,” aldus een medewerkster van Noorderlijn. Toch wordt er op Sociale Media veel geklaagd door lokale bewoners van Linkeroever.

Het probleem van de verkeersopstoppingen wordt hierdoor verlegd naar de stadsranden en deelgemeenten, tegen de zin van de lokale buurtbewoners. Om het gebruik van de Waaslandtunnel af te raden, zijn de lichten aan de tunnel verzet en is het hier korter groen. In de praktijk betekent dit dat het bij de meerderheid van de lichten aan de Waaslandtunnel 8 seconden groen is, gevolgd door 2 minuten en 8 seconden rood licht. De Liefkenshoektunnel wordt niet tolvrij gemaakt tijdens de werkzaamheden, tot frustratie van vele Antwerpenaren.

De monsterfiles die de nieuwe instellingen van de lichten op Linkeroever veroorzaken.

Probleemzone Linkeroever

Een stuk van de Charles de Costerlaan richting de Waaslandtunnel is ook afgesloten, wat lokaal verkeer hindert. Vele bewoners moeten nu tientallen minuten in de file staan om met hun auto tot aan hun huis te geraken. “De situatie is echt absurd, plots woon ik in een zone waar er constant file is. Vroeger stonden auto’s aan de Waaslandtunnel ook wel aan te schuiven tijdens de spits. Maar afgelopen week stond er bijna elke avond om 23u nog een monsterfile op de Halewijnlaan en Charles de Costerlaan. Dit kan niet blijven duren voor nog meer dan een jaar,” vertelt een buurtbewoonster van de Charles de Costerlaan. Vanaf maandag 20 juni zou de Stad Antwerpen de maatregelen op Linkeroever verzachten. Toch vrezen vele buurtbewoners dat de ellende op Linkeroever zal blijven voortduren tijdens de werkzaamheden.

Wat met de Oosterweel?

Met de doseringen die plaatsvinden op Linkeroever probeert de Stad Antwerpen  het verkeer weg te houden vanuit het centrum. Toch is het de vraag of dit wel een haalbaar alternatief is voor het komende jaar en half. “In het najaar van 2017 starten de infrastructuurwerken op Linkeroever. De werkzaamheden duren ongeveer 4.5 jaar,” aldus de website Oosterweelverbinding. Zodra deze werken beginnen, kan dit tot extra lokale hinder leiden op Linkeroever.

Of Linkeroever al deze extra drukte aankan, is iets wat veel lokale bewoners zich afvragen. Frederik Elsermans, kabinetchef van Koen Kennis benadrukt dat alles vlot zal verlopen. “We voorzien een werk-stuurgroep die impact management heet. Dat is een stuurgroep waar de grote bazen van de werven samenkomen en hun projecten op tafel leggen. Een onafhankelijke cel komt de situatie beoordelen en wijst een aannemer op eventuele overlappende werken die niet haalbaar zijn. Deze zegt dan concreet: U moet vroeger of later komen met uw werf,”vertelt Elsermans.

De werken aan het Oosterweeltraject beginnen binnen enkele maanden. In de zomer van 2018 zullen deze werken hun piek bereiken, met de start van de hoofdwerken aan de Ring rond Antwerpen. Het viaduct van Merksem zal worden afgebroken en er zal ook gewerkt worden nabij Het Eilandje. Met Linkeroever als een van de hoofdalternatieven, blijft de vraag hoe de stad de doorgang op Linkeroever zal aanpakken wanneer daar ook de werkzaamheden van de Oosterweel beginnen.

De vijf geplande fases van de werken rond het Oosterweeltraject. Bron: oosterweelverbinding.be

Minder aantal toeristen

Op gebied van communicatie laat de Stad Antwerpen vooral via de pers weten wat de stand van zaken is. Iedereen kan met vragen ook passeren aan het infopunt van de Noorderlijn aan de Rooseveltplaats. Voor toeristen die ons land binnenkomen op snelwegen richting Antwerpen, geven borden boven de weg meer info over de verkeerssituatie rondom en in de stad. Toch zijn weinig toeristen op de hoogte van de werkzaamheden alvorens af te reizen naar Antwerpen. De Nederlandse pers communiceert hier uiteraard niet uitgebreid over voor de afreizende Nederlanders.

Ook de lokale horeca klaagt. Verschillende horecazaken rondom de winkelstraat Meir zien hun inkomsten en cliënteel verminderen. De moeilijkere bereikbaarheid houdt vele toeristen uit de shopbuurt weg. “Doorheen de week zijn er dagen waarop we onze inkomsten zien verminderen met 40%. Als dit nu al het geval is met het mooie zomerweer, houd ik mijn hart vast voor deze winter. De bereikbaarheid van het stadscentrum  was al sterk verminderd voor veel toeristen na de invoer van de Lage-Emissiezone vorige zomer. Toeristen gaan nu eenmaal graag shoppen met de auto nabij. De verminderde bereikbaarheid is de zoveelste factor die horecazaken de das omdoet.”, aldus Pascal Crève van The Bistro aan het Wapperplein. Ook horecazaken Café Impérial en Horta Grand Café ondervinden soortgelijke problemen.

Onduidelijk online overzicht

De meeste bewoners en toeristen gaan de nodige info over de werken dan maar online zoeken. Deze antwoorden liggen verspreid over vier officiële websites, wat het zoeken niet vergemakkelijkt. De Noorderlijn en Slim naar Antwerpen vormen samen de twee hoofdsites waar de burger meer info kan vinden over de werken. De Noorderlijn is een project van de Vlaamse overheid, dat een tramlijn naar de Noorderlaan trekt via Het Eilandje. De heraanleg van de Leien is voor de meerderheid een project van de Stad Antwerpen. Hierdoor zijn er twee aparte sites met informatie, alhoewel de werken overlappen.

De hierboven vermelde websites focussen alleen op de grote werken in Antwerpen. Als u meer te weten wil komen over kleinere lokale werken, vindt u deze informatie terug op de site van de Stad Antwerpen. Op deze site worden alle lopende en komende projecten weergeven in een lijst, waar ze door elkaar staan opgesomd. Nergens is er een kaart te vinden om te duidelijk op te zien waar er exact op dit specifiek moment wordt gewerkt. Ondanks alle websites en communicatie van de stad en aannemers, blijft het zeer moeilijk om door de bomen het bos te zien.

Geschreven door: Joppe de Bruijn