Donderdag 8 maart was het Internationale Vrouwendag. Op deze dag staan we stil bij de ongelijkheden die vrouwen vroeger, maar ook nog nu tegenkomen, in elk aspect van het leven. Inspiration vzw organiseerde een panel rond vrouwen in de media op campus Meistraat. De vzw stimuleert de persoonlijke, sociale en culturele ontplooiing van vrouwen en benadrukt tijdens zijn activiteiten voornamelijk onderwerpen zoals culturele integratie, sociale cohesie en actieve participatie. Even voor de duidelijkheid: activiteiten zijn niet uitsluitend voor vrouwen, ze zijn toegankelijk voor iedereen.

De voorzitster van Inspiration vzw start met een quote van Audrey Azoulay, directeur-generaal van UNESCO: “De media – tv, kranten, reclame, blogs, sociale netwerken en films – zijn steeds vaker alomtegenwoordig in onze levens en hebben het potentieel om nieuwe ideeënwerelden te openen. Maar om vrouwen een evenwaardige plek te geven is nog veel werk aan de winkel”.

Moderator Marijke Kersten is actief in de lifestyleniche in Nederland. Zij zet alvast de toon voor de rest van de avond: “Hoe kijken we aan tegen vrouwen in de media? Moeten wij er überhaupt bij stil staan?”

De sprekers

Kris Vanmarsenille: hoofdredacteur Gazet van Antwerpen – zij had zich geëxcuseerd

Julie De Smedt: Mediaonderzoeker, verbonden aan de Karel de Grote-hogeschool en Universiteit Antwerpen

Elisa Schranzer: studente Journalistiek aan AP Hogeschool en freelance journalist

Reine Nkiambote: Freelance journalist

Lisa Develtere: lang freelance journalist geweest, nu redacteur van Sociaal.net

De moderator vraagt aan de panellisten om zich voor te stellen. Onderzoeker Julie De Smedt bijt de spits af: “Vrouwen zijn ondervertegenwoordigd in de Vlaamse media, ongeveer één derde van de journalisten zijn vrouwen. De gemiddelde journalist is nog altijd een 44 jaar oude blanke man. De algemene spreektijd op TV zou maar 30% bedragen voor vrouwen. Er is wel vooruitgang, maar die verloopt traag. Als journalisten bijvoorbeeld op de Meir een vrouw zien, zal het makkelijker gaan over het feit dat ze aan het shoppen is in plaats van iets serieuzere onderwerpen. Idem aan de schoolpoort. Voor de meer zakelijke onderwerpen wordt er sneller iets aan mannen gevraagd. Uit onderzoek blijkt dat maar 18 % een vrouwelijke expertisebron geconsulteerd wordt. En dat is veel te weinig. Meestal pakken journalisten ‘de man in de straat interviewen’ nogal letterlijk. Ook daar komen vrouwen minder aan bod, ongeveer 38%. Waar ze wel meer vertegenwoordigd worden is in non-fictie.”

Genderongelijkheid op de Vlaamse radio

Lisa Develtere herinnerde zich een artikel dat ze schreef over de onbalans in de Vlaamse radiowereld. “Jongerenzender Studio Brussel zou 71 % van de muziek gebracht zijn door mannen, 9,4% door vrouwen en de rest van gemixte groepen”. Lisa voegt daar aan toe dat ze een beeld creëren dat “coole” muzikanten vooral mannen zijn. Want hoe vaker iets op de radio komt, hoe meer kans dat het een hit wordt. Een dame uit het publiek had hier een opmerking over: “Ik luister gewoon naar muziek die ik goed vind, toevallig zijn dat meestal mannelijke artiesten.” Lisa beaamt dat, maar voegt nog toe: “Er is een klein groepje mensen die beslist wat er gedraaid wordt. Ik vind dat zij daar meer aandacht voor mogen hebben”.

Discriminatie op de werkvloer

Op de vraag of de panellisten zich al eens gediscrimineerd voelden tegenover hun mannelijke collega-journalisten, haalde Lisa enkele anekdotes boven:  “Ik heb al wel eens voorgehad dat ik een idee pitchte op een redactievergadering en maar lauwtjes werd ontvangen. Enige tijd erna verscheen een artikel rond mijn idee, geschreven door iemand anders, meer bepaald een man. Je hebt natuurlijk geen concrete bewijzen dat het seksisme is. Het kon evengoed van andere factoren afhangen, maar je begint toch aan jezelf te twijfelen. Ook heb ik al eens voorgehad dat ik een auteur ging interviewen over een boek dat hij net geschreven had. Hij moeide zich met mijn interviewstijl en stelde enkele dingen voor die ik hem zou moeten vragen, alsof ik dom was. Ook noemde hij me “meisje”, dat kwam heel denigrerend over”.

“Je begint aan jezelf te twijfelen” – Lisa Develtere

Student aan huis Elisa heeft (nog) niet veel ervaring met discriminatie op de werkvloer, oppert wel voor meer diversiteit in de media, en niet alleen in gender. Tijdens het panel werd er niet alleen gesproken over de ondervertegenwoordiging van vrouwen. Ook jongeren, vooral met een etnische achtergrond, kunnen zich moeilijk herkennen in het huidige mediabeeld. Daarom kijken ze minder naar het traditionele nieuws en zoeken ze meer zelf nieuwsbronnen op.

Tijdens het debat werd ook het filmpje getoond van studenten Journalistiek, optie online. Daarin vroegen Valeria D’Andrea en Pauline Verelst zich af wat de man/vrouw op straat denkt over de vertegenwoordiging van vrouwen in de media. Bekijk het op de website van Gazet van Antwerpen.

Er zijn maar een paar vrouwen met een toppositie in de media en die houden zich stilletjes, vindt Reine: Vrouwen met een hogere positie in de media zijn iets bescheidener en blijven iets meer op de achtergrond. Ze komen wel aan bod, maar niet zoveel zoals ze willen/moeten. En dat is jammer omdat zij geweldig werk verrichten.

Iedereen was het unaniem over eens: er nog altijd nood aan een diverser aanbod in de media, eentje die meer lijkt op een weerspiegeling van de hedendaagse maatschappij. Een man uit het publiek vraagt zich af wanneer die zwarte vrouw blijft die het journaal gaat presenteren. Reine oppert dat we nog even geduld moeten hebben, die diversiteit komt er wel aan. Nederland is op dat vlak veel progressiever, met als voorbeeld Amara Onwuka (weervrouw bij RTL4, nvdr). Is Vlaanderen hier wel klaar voor?

Tenslotte bedankte Inspiration ons voor de inzet. Een grote dankjewel terug om zo’n interessant panel te organiseren met zulke diverse sprekers. Meer info over het panel of gelijkaardig activiteiten vind je op inspirationvzw.be.