Iedereen kent natuurlijk het glorieuze beeld op de grote markt, de Brabofontein. Dit mythische figuur is het officiële symbool van onze koekenstad die Antwerpse Handjes bij de vleet verkoopt. Misschien is het voor sommigen dus nodig om dit verhaal eens op te frissen . Een echt Antwerpenaar verliest immers zijn roots niet

Mythe van Brabo en Antigoon

De man die  op de fontein staat, heet Silvius Brabo.

Silvius Brabo is een Brabants foklorefiguur die volgens de sage de reus Antigoon doodde, vervolgens zijn hand afhakte en in de Schelde wierp. De Romeinse soldaat is het officiële symbool van Antwaarpe geworden. Volgens de Antwerpse legende werd Brabant oem de vijf botte lastig gevallen en geterroriseerd door de reus Antigoon. Alle scheepslieden die de Schelde wouden passeren, moesten eerst tol betalen aan Antigoon. De dapperen die deze eis weigerden, werden gefolterd. Daarna werd hun hand afgehakt en in de Schelde gegooid.

En toen passeerde Brabo langs de Reus en dacht meh alle Chineze mor ni meh’ den deze. Brabo vocht dapper en versloeg Antigoon. Vervolgens hakte hij de hand van de reus af en wierp het in de Schelde. Sindsdien heeft geen enkele schipper nog tol moeten betalen om de Schelde te mogen bevaren.Vandaar de naam Antwerpen, of handwerpen. Sindsdien kent ieder Sinjoor deze Antwerpse uitspraak: beter ne kleine plizaaante, dan ne groete ambetaante

Brabo kleurt Antwaareps

De jarenlange tevergeefse zoektocht naar de oorsprong van de naam Antwerpen kende met Brabo eindelijk een einde. Weg met de meest gebruikte Aan de werf-hypothese, want vele eeuwen geleden bestond de letter w nog niet in de Nederlandse taal. De mythe van de held van Brabant is met trots overgonemen door Antwerpenaren.

In de 15de eeuw kwam er een koopman en kunstenaar uit Aalst over de vloer en overtuigde iedereen dat de reus Antigoon in een Antwerpse burcht woonde, meer bepaald in het huis van Bretagne in de Mattestraat. Vandaar dat dit gebouw ook het reuzenhuis werd genoemd. Bovenop de poort van het huis werd het eerste beeldje van Brabo geplaats. Zo trots dat we zijn op onze stad, volgden er natuurlijk nog meer. Maar het was pas in de 17de eeuw dat de link werd gelegd naar hand-werpen. De legende die het bestaan van Brabant verklaarde, maakte plaats voor de kleurrijke verklaring van de oorsprong van Antwerpen. Onze prachtige stad werd zelfs meerdere jaren officieel Hantwerpen genoemd.

Het  was pas in de 19de eeuw dat de befaamde en glorieuze Brabofontein werd gebouwd op de Grote Markt door Jef Lambeaux (1887). Het bekendste Brabobeeld van Antwerpen is echter pas het vijfde, maar daarom niet minder betekenisvol.

Enkele anekdotes bij het beeld.
  • Brabo in zijn blootje: de beeldhouwer Lambeaux was bij de pinken toen hij besefte dat in de 12de eeuw, toen Antigoon de stad teisterde er al lang geen Romeinen in onze streken vertoefden. Brabo was immers een Romeins galionair. Vandaar dat Jef Lambeaux de Antwerpse held naakt voorstelde, Brabo is beyond time.
  • Op de top van de fontein staat de overwinnaar steunend op zijn rechterbeen, maar gooit met zijn rechterarm het hand van Antigoon. Antwerpenaren onder elkaar weten da wij veel kunnen, maar niet alles. Een vrij moeilijke poze om aan te nemen.
  • Hand in de stad: Volgens de legende gooit de Brabander het hand recht in de schelde, maar volgens de Brabofontein wordt het hand richting onze binnenstad gegooid. De Antwerpenaren en de burgmeester vonden het natuurlijk geen zicht als het afgehakte hand richting stadshuis werd gegooid.

De verrijzenis van Antigoon 

Rick Vink

“De verrijzenis van Antigoon”(2012) is een werk van beeldhouwer en kunstenaar Bruno Kristo. In 2012 maakte hij een kolossale stalen hand die de wederopstanding van de reus Antigoon moet voorstellen. Het werk heeft sinds zijn ontstaan meerdere plaatsen in Antwerpen gekend, maar heeft ondertussen een vaste stek gekregen op het Zaha Hadidplein, vlakbij het nieuwe Havenhuis. Hiermee willen de kunstenaar en onze stad een symboliek naar boven brengen. We mogen onze geschiedenis nooit vergeten, we mogen nooit vergeten waarvoor Brabo staat. Antwerpen blijft strijden voor een tolvrije Schelde. “De Schelde tolvrij en toegankelijk houden is niet alleen een zaak van het verleden, want enkele jaren geleden hebben we nog een strijd moeten voeren met Nederland – gelukkig louter politiek en niet met wapens – over de verdieping van de Schelde”, zegt havenschepen Marc Van Peel (CD&V)