Waarom factcheckers nog belangrijker worden in de toekomst:

Nieuws wordt meer dan ooit verspreid via het internet en die trend zal zich in de toekomst nog verderzetten. Daarom is het belangrijk dat redacties meer gaan investeren in professionele factcheckers. Er zijn nog nooit zoveel zorgen geweest over nepnieuws, desinformatie en propaganda. Het is dus vanzelfsprekend dat de journalistiek van vandaag en morgen nood heeft aan een groep kritische mensen. Enkelen die zich fulltime kunnen bezighouden met het nagaan van de geloofwaardigheid van feiten en uitspraken.

We weten dat mensen heel slecht zijn in het detecteren van onjuiste informatie. Dat valt al op bij het beantwoorden van deze 2 simpele vragen:

  1. Door wat voor dier werd Pinnokio opgeslokt?
  2. Hoeveel dieren van elke soort nam Mozes mee in de ark?

Mensen hebben meteen de neiging om ‘een walvis’ en ‘twee’ te antwoorden. Maar iedereen weet goed genoeg dat het Noach was die de dieren redde van een zondvloed. Maar toch zijn er maar weinig die meteen na het lezen van de vraag de fout ontdekken. Je zou het een simpele onoplettendheid kunnen noemen. Maar is het niet verwonderingswaardig dat mensen deze foutieve informatie vaak gewoon in zich opnemen? Door die nonchalance vergroot de kans ook dat ze die fouten nadien zien als juiste informatie.

Lisa Fazio, een psycholoog aan de Vanderbilt University, doet veel onderzoek naar de vraag hoe mensen foutieve informatie verwerken. In een artikel dat ze schreef voor The Conversation vertelt ze ook wat je kan doen om ervoor te zorgen dat mensen die onjuiste informatie juist wèl zien.

Volgens Fazio is de enige oplossing om dit soort zaken te voorkomen ‘lezen als een factchecker’. Enkel bewust op zoek gaan naar fouten in een tekst zorgt ervoor dat onjuistheden ons opvallen. Als mensen deze instructie krijgen vinden ze een stuk meer fouten dan zonder deze specifieke leeswijze. Dat bewijst nogmaals dat de mens rap verleid wordt om zaken die hij voorgeschoteld krijgt als ‘juist’ te zien.

Maar geen enkele journalist of lezer leest van nature op zo’n manier. Daarom is het belangrijk dat bedrijven die nieuws verspreiden investeren in professionele factcheckers. Fazio concludeert in haar artikel dat het opsporen van onjuiste informatie een noodzaak is. Professionele factcheckers leveren essentiële dienst aan de samenleving. En dat geldt niet enkel voor vandaag, maar ook vooral voor de journalistiek van de toekomst.

 

Artikel Lisa Fazio: https://theconversation.com/amp/why-you-stink-at-fact-checking-93997